غذاهای انسانی خطرناک و ممنوعه برای سگ و گربه
در این مقاله چی میخونیم؟
حیوانات خانگی عضوی از خانواده ما هستند و طبیعی است که بخواهیم خوراکیهای خوشمزهمان را با آنها شریک شویم. اما آیا میدانستید برخی از غذاهای روزمره ما میتوانند برای سگها و گربهها به شدت سمی و حتی کشنده باشند؟ شناخت غذاهای ممنوعه برای سگ و گربه یکی از مهمترین وظایف هر سرپرست حیوانی است تا از بروز مسمومیتهای خطرناک جلوگیری کند.
اگر به سلامت حیوان خانگیتان اهمیت میدهید، بهتر است به جای دادن غذاهای انسانی خطرناک، از محصولات مخصوص حیوانات استفاده کنید. انتخاب یک غذای گربه باکیفیت میتواند تمام نیازهای تغذیهای گربه را تأمین کند و از مشکلات گوارشی جلوگیری کند. برای سگها نیز استفاده از غذای سگ استاندارد بهترین گزینه است تا انرژی و مواد مغذی لازم را دریافت کنند. همچنین اگر به دنبال یک وعده خوشخوراک و مقوی برای گربه خود هستید، انواع کنسرو گربه میتوانند انتخابی سالم و مناسب برای رژیم غذایی روزانه او باشند.
چرا هر غذایی که ما میخوریم برای حیوان خانگیمان مناسب نیست؟
بدن حیوانات با انسانها متفاوت است و موادی که برای ما کاملاً بیخطر و حتی مغذی هستند، میتوانند در بدن حیوانات واکنشهای مرگباری ایجاد کنند. متابولیسم سگها و گربهها برای هضم بسیاری از ترکیبات موجود در غذای انسان طراحی نشده است.
تفاوت سیستم گوارش انسان با سگ و گربه
انسانها همهچیزخوار هستند و آنزیمهای گوارشی متنوعی برای تجزیه انواع گیاهان، قندها و پروتئینها دارند. اما گربهها گوشتخوار اجباری و سگها گوشتخواران تطبیقیافته هستند. طول روده، نوع آنزیمهای معده و کبد آنها نمیتواند ترکیباتی مانند تئوبرومین (در شکلات) یا لاکتوز (در شیر) را به راحتی تجزیه کند. همین تفاوت فیزیولوژیک باعث میشود یک تکه کوچک از غذای ما برای آنها تبدیل به سم شود.
لیست غذاهای به شدت سمی و ممنوعه برای سگها
سگها معمولاً پرخور هستند و به سختی به غذا نه میگویند. در اینجا لیستی از غذاهایی که باید از دسترس سگها دور نگه دارید آورده شده است:
شکلات و کاکائو (سمیترین خوراکی برای سگ)
شکلات حاوی مادهای به نام «تئوبرومین» است که سگها قادر به هضم آن نیستند. مصرف شکلات (بهویژه شکلات تلخ) میتواند باعث استفراغ، اسهال، تپش قلب، تشنج و در موارد شدید، مرگ سگ شود.
انگور و کشمش (خطر نارسایی کلیوی)
شاید انگور یک میوه سالم به نظر برسد، اما برای سگها به شدت سمی است. حتی خوردن چند دانه انگور یا کشمش میتواند در کمتر از ۲۴ ساعت باعث نارسایی حاد کلیوی در سگها شود.
سیر، پیاز و پیازچه
این سبزیجات چه به صورت خام، پخته یا پودر شده، حاوی ترکیباتی هستند که به گلبولهای قرمز خون سگ آسیب رسانده و باعث کمخونی شدید (آنمی) میشوند. ضعف، بیحالی و ادرار تیرهرنگ از علائم این مسمومیت است.
زایلیتول (شیرینکننده مصنوعی در آدامس و شکلات)
زایلیتول که در آدامسهای بدون قند، کره بادامزمینیهای رژیمی و آبنباتها یافت میشود، باعث افت شدید قند خون (هیپوگلیسمی) و نارسایی کبد در سگها میشود. این ماده یکی از سریعترین و کشندهترین سموم برای سگهاست.
آووکادو
آووکادو حاوی مادهای به نام «پرسین» است که میتواند باعث استفراغ و اسهال در سگها شود. همچنین هسته بزرگ آووکادو خطر خفگی و انسداد روده را به همراه دارد.
لیست غذاهای خطرناک و ممنوعه برای گربهها
گربهها موجودات حساستری هستند و دستگاه گوارش آنها به ترکیبات خاصی به شدت واکنش نشان میدهد:
شیر و لبنیات (چرا بیشتر گربهها به لاکتوز حساسیت دارند؟)
برخلاف تصویر رایج در کارتونها، بیشتر گربههای بالغ «عدم تحمل لاکتوز» دارند. آنزیم هضم شیر در بدن گربهها پس از دوران شیرخوارگی کاهش مییابد و خوردن شیر گاو میتواند باعث اسهال، نفخ و دردهای شدید شکمی در آنها شود.
پیاز و سیر (تخریب گلبولهای قرمز خون گربه)
گربهها حتی از سگها هم نسبت به پیاز و سیر حساسترند. مقادیر بسیار کم از پودر پیاز (که در بسیاری از غذاهای آماده انسان وجود دارد) میتواند باعث تخریب گلبولهای قرمز و کمخونی خطرناک در گربه شود.
گوشت، ماهی و تخممرغ خام
مصرف گوشت و تخممرغ خام خطر ابتلا به باکتریهای سالمونلا و اشریشیا کلی (E. coli) را دارد. همچنین ماهی خام حاوی آنزیمی است که ویتامین B1 (تیامین) را در بدن گربه از بین میبرد و منجر به مشکلات عصبی و تشنج میشود.
کافئین (قهوه، چای و نوشیدنیهای انرژیزا)
کافئین برای گربهها مانند یک محرک سمی عمل میکند. مصرف مقدار کمی قهوه یا چای میتواند باعث بیقراری، تپش قلب شدید، لرزش عضلانی و حتی مرگ گربه شود.
خوراکیهای مشترک که برای هر دو (سگ و گربه) خطرناکاند
برخی از خوراکیها به طور مشترک برای تمامی حیوانات خانگی مضر هستند:
الکل و خمیر نان خام
الکل به همان شدتی که روی کبد انسان تاثیر میگذارد، کبد و مغز حیوانات را تخریب میکند، اما با مقادیر بسیار کمتر. خمیر نان خام نیز در محیط گرم معده پف میکند و باعث انسداد روده و تولید الکل در خون حیوان میشود.
استخوانهای پخته (خطر خفگی و پارگی روده)
هرگز به سگ و گربه خود استخوان پخته ندهید. استخوانهای پخته (به ویژه استخوان مرغ) بسیار شکننده هستند و پس از خرد شدن در دهان، مانند سوزن عمل کرده و میتوانند باعث پارگی مری، معده یا روده حیوان شوند.
نمک و تنقلات شور
مصرف زیاد نمک، چیپس و پفک باعث تشنگی بیش از حد، تکرر ادرار و در نهایت «مسمومیت با یون سدیم» در حیوانات میشود. علائم آن شامل استفراغ، اسهال، لرزش و تب است.
نشانهها و علائم مسمومیت غذایی در سگ و گربه
حتی با وجود تمام مراقبتها، گاهی اوقات حیوانات خانگی از غفلت ما استفاده کرده و غذای ممنوعهای را میخورند. علائم مسمومیت بسته به نوع ماده سمی، مقدار مصرف شده و جثه حیوان متفاوت است. شناخت زودهنگام این علائم میتواند جان پت شما را نجات دهد:
علائم گوارشی (استفراغ و اسهال)
اولین و شایعترین واکنش بدن حیوان به مواد سمی، مشکلات گوارشی است. ترشح بیش از حد بزاق دهان، از دست دادن ناگهانی اشتها، استفراغ مداوم، اسهال (گاهی همراه با خون) و دردهای شدید ناحیه شکم از نشانههای اولیه مسمومیت غذایی محسوب میشوند.
علائم عصبی و تنفسی
اگر سم وارد جریان خون شود، سیستم عصبی و تنفسی را درگیر میکند. در این شرایط ممکن است علائمی مانند بیحالی شدید، ضعف حرکتی و عدم تعادل، لرزش عضلانی، تشنج، گشاد شدن مردمک چشم، نفسنفس زدن غیرعادی، تپش قلب شدید و یا تنفس کمعمق و سخت در سگ یا گربه مشاهده شود.
در صورت مسمومیت حیوان خانگی چه کار کنیم؟ (اقدامات اورژانسی)
دیدن علائم مسمومیت در حیوان خانگی بسیار ترسناک است، اما حفظ خونسردی و اقدام سریع حیاتیترین مسئله است. زمان طلایی برای نجات حیوان مسموم بسیار کوتاه است.
تماس فوری با دامپزشک
اولین و مهمترین قدم، تماس سریع با کلینیک دامپزشکی است. به دامپزشک دقیقاً بگویید که حیوان شما چه چیزی خورده، چه مقدار از آن مصرف کرده و چقدر زمان از خوردن آن گذشته است. اگر بستهبندی خوراکی باقی مانده است، آن را همراه خود به کلینیک ببرید تا دامپزشک مواد تشکیلدهنده را بررسی کند.
کارهایی که نباید در خانه انجام دهید (مثل القای خودسرانه استفراغ)
هرگز سعی نکنید بدون مشورت با دامپزشک، حیوان را وادار به استفراغ کنید. برخی مواد (مانند مواد اسیدی یا قلیایی قوی) در صورت استفراغ میتوانند آسیب بیشتری به مری و گلوی حیوان وارد کنند. همچنین خوراندن شیر، روغن، نمک یا داروهای انسانی به حیوان مسموم به هیچ وجه توصیه نمیشود و میتواند وضعیت را وخیمتر کند.
نتیجهگیری: پیشگیری بهتر از درمان است
تغذیه سالم یکی از ارکان اصلی نگهداری از حیوانات خانگی است. اگرچه چشمهای ملتمسانه سگها و گربهها هنگام غذا خوردن ما بسیار وسوسهانگیز است، اما باید به خاطر داشته باشیم که سلامت آنها از هر چیزی مهمتر است.
بهترین راه برای جلوگیری از خطرات ذکر شده، دور نگه داشتن غذاهای انسانی از دسترس حیوانات، استفاده از سطل زبالههای دربدار و آموزش دادن به کودکان و مهمانان درباره ممنوعیت غذا دادن به پت است. با شناخت دقیق غذاهای ممنوعه و رعایت احتیاط، میتوانید عمری طولانی و سالم را در کنار دوست پشمالوی خود تجربه کنید. پیشگیری همیشه بسیار سادهتر و کمهزینهتر از درمان اورژانسی یک حیوان مسموم است.
سایر مقالات ما